Va'aiga: 230 Tusitala: Abely Fa'asalalau Taimi: 08-23-2024 Afuaga: Nofoaga
Fa'aanotusi Menu
● Origins Anamua: O La'au mua'i i La'ei Ta'e'au Fa'aonaponei
● Ole Vaitau Tutotonu ma le Toefuataiga: O se Vaitaimi o le Tauagafau
● Le 19th Century: Le Fanau mai o La'ei Fa'a'au'au fa'aonaponei
● O le amataga o le 20th Century: Faʻasaʻo ma Faʻatinoga
● Le Bikini Revolution: O se Vaega Fou i le Talafa'asolopito o ofu aau
● Fa'ai'uga o le 20th Century e o'o mai i le taimi nei: Fa'afouga ma Eseesega
● Fa'ai'uga: O le Fa'aauauina o le Evolution of Swimwear
O anafea na faia ai ofu aau? O lenei fesili na fa'aosofia ai le au tusitala fa'asolopito ma tagata fiafia i matafaga mo augatupulaga. O le tala faasolopito o ofu aau o se faigamalaga mataʻina lea e faitau afe tausaga, e atagia ai suiga i sosaiete, aganuu, ma tekinolosi. Ina ia malamalama moni i le taimi na faia ai ofu aau, e tatau ona tatou suʻesuʻe loloto i tala faʻasolopito ma suʻesuʻe le faʻaleleia o lavalava taʻele mai tagata anamua e oʻo mai i aso nei.

Pe a tatou fesili 'o anafea na faia ai ofu aau,' e tatau ona tatou faailoa muamua o le manatu o lavalava faapitoa mo le aau ma le taele ua leva ona i ai mo le faitau afe o tausaga. I malo anamua e pei o Aikupito, Eleni, ma Roma, e masani ona aau tagata ma taele le lavalava. Ae ui i lea, o loʻo i ai faʻamaoniga o ituaiga muamua o ofu aau na amata mai i nei taimi.
I Roma anamua, mo se faataʻitaʻiga, o ata mosaic o loʻo faʻaalia ai fafine o loʻo ofuina ofu e pei o le bikini i aso nei a o auai i taaloga afeleti. O nei ituaiga muamua o ofu aau e lei fuafuaina faapitoa mo aau ae mo le tauagafau ma puipuiga i taimi o taele po o taaloga. O lea la, pe a mafaufau i le taimi na faia ai ofu aau i lona tulaga sili ona taua, e mafai ona tatou toe suʻeina i tua i nei tagata anamua.

I le Vaitau Tutotonu ma le Renaissance, o le manatu o ofu aau e pei ona tatou iloa i aso nei e toetoe lava a leai. O le aau ma le ta'ele e masani ona faia i le le lavalava, ae ia matua'i vavae'ese le itupa. O le taʻele lautele na le fiafia i lenei vaitau, o se vaega ona o le sosolo o faʻamaʻi ma nisi ona o popolega faʻalelotu ma amioga.
E leʻi oʻo i le 18th seneturi na amata ai ona lauiloa le manatu o le taʻele i le sami mo mafuaʻaga o le soifua maloloina i tagata Europa. O lea na faailogaina ai se suiga taua i le tala faasolopito o ofu aau. A o lolofi atu tagata i tafaoga i le gataifale, na manino mai ai le manaʻomia o ofu taele talafeagai. Ae peitaʻi, afai tatou te fesili pe o afea na faia ai ofu aau i se foliga e iloagofie e mata faʻaonaponei, e tatau ona tatou vaʻai i le 19 seneturi.

O le seneturi lona 19 o le taimi lea na amata moni ai ona faʻaalia ofu aau, o se vaega iloga o lavalava. O lenei vaitau na faailogaina ai se mataʻina taua i le taliina o le fesili 'o anafea na faʻavaeina ai ofu taʻele?' i le tulaga o lavalava faʻapitoa mo le aau ma le taʻele.
I le amataga o le 1800s, o ofu ta'ele o tama'ita'i sa i ai ni ofu uumi, fe'avea'i e fai i fulufulu mamoe po'o ieie. O nei 'ofu ta'ele' e le'i mafai ona fa'aaoga mo 'au'au, e mamafa ma lavelave pe a susu. O tamaloloa, i le isi itu, e masani ona ofuina se ituaiga o toso e uumi tulivae. E ui o nei laʻei na mamanuina mo le tauagafau nai lo le faʻatinoga, o loʻo faʻatusalia ai uluai taumafaiga moni i le fatuina o ofu taʻele faʻapitoa.
O se taimi taua i le tala faasolopito o le taimi na faia ai ofu aau na sau i le ogatotonu o le 1800s ma le faʻalauiloaina o le 'bloomer' ofu aau mo tamaitai. Fa'aigoa i le fautua o aia tatau a tama'ita'i Amelia Bloomer, o lenei sitaili na fa'aalia ai se ofu pupuu e ofuina i luga o ofuvae, e maua ai le tele o le saolotoga e feoai ai nai lo mamanu muamua. A'o tausaafia pea i tulaga fa'aonaponei, o le suti fuga o se la'asaga fou lea i le fa'aleleia o ofu aau.
Mo tamaloloa, i le faaiuga o le 19 seneturi na faʻaalia ai le faʻafeiloaʻiga o le ofutino lalaga tasi, lea na ufiufi ai le tino ma ogavae pito i luga. O lenei sitaili o le a tumau pea le lauiloa i le 20 seneturi. O lea la, pe a tatou mafaufau i le taimi na fausia ai ofu aau i se faiga na amata ona faʻamuamua galuega faʻapea foʻi ma le tauagafau, o le seneturi lona 19 e tu mai o se vaitau taua.

O le vaveao o le 20 seneturi na aumaia ai suiga tetele i le mamanu o ofu aau, sa atili faʻaleleia ai le tali i le taimi na faʻavae ai lavalava i ona foliga faʻaonapo nei. O le amataga o le 1900 na vaaia ai se suiga malie i ofu aau e sili atu ona aoga ma fetaui lelei mo alii ma tamaitai.
O se tasi o mea sili ona taua i le talafaasolopito o le taimi na faia ai ofu aau na oo mai i le 1907 ina ua saisai le tagata aau Ausetalia o Annette Kellerman i Boston ona o lona ofuina o se ofu aau e tasi e fetaui ma ona lima ma ona vae. O lenei mea na tupu na mafua ai se felafolafoaiga e uiga i tulaga o lavalava aau ma fesoasoani i le faʻaogaina o le auala mo mamanu sili atu ona aoga.
O le vaitau o le 1920 na faʻailogaina ai se isi faʻailoga i le atinaʻeina o ofu aau. O ofu ta'ele o tama'ita'i ua fa'apuupuu ma fa'alelei fa'alelei, e masani ona fa'aalia ai tua maualalo ma vae maualuluga. O le fa'ailoga mata'utia e tasi le pusa meli, lea o lo'o ta'uta'ua pea i aso nei, na alia'e mai i lea vaitau. Mo tamaloloa, sa fa'aauau pea le fa'aleleia o ofu aau, ma ogalaau ua pupuu ma fa'apipi'i.
O se alualu i luma faatekinolosi taua i le talafaasolopito o le taimi na faia ai ofu aau na sau i le 1931 faatasi ai ma le mea fou o le Lastex yarn. O lenei alava fa'alava na fa'afouina le mamanu o 'au'au, fa'ataga mo le fa'atupuina o 'ofu e mafai ona fa'aloloa ma fa'atumauina o latou foliga pe a susu. O lenei fa'afouga ua fa'ailogaina ai se oso maualuga i luma i le fa'atinoga ma le fa'amalieina o ofu ta'ele.
E leai se talanoaga i le taimi na faia ai ofu aau o le a maeʻa e aunoa ma le taʻua o le mea na faia o le bikini. O lenei ofu ta'ele lua-vaega fa'ailoga, lea ua fa'atusalia ma aganu'u matafaga, na faia i le 1946 e le inisinia Farani Louis Réard. Fa'aigoa i le Bikini Atoll, lea na faia ai su'ega pomu atomika, o le bikini na mamanuina e fa'atupu ai se tali fa'aleaganu'u papa.
O le faʻalauiloaina o le bikini e faʻailogaina ai se taimi taua i le tala faasolopito o le taimi na faia ai ofu aau. Na lu'iina tu ma aga fa'ale-agafesootai ma una'i tua'oi o mea sa manatu i ofu matafaga e taliaina. I le taimi muamua na feiloai ai ma le teʻi ma feeseeseaiga, o le bikini na faasolosolo malie ona taliaina i le tele o tausaga na sosoo ai, ma avea ma faailoga o le suia o uiga i foliga o le tino ma feusuaiga.
O le mea fou na faia e le bikini e le gata na suia ai ofu ta'ele o tama'ita'i ae na a'afia ai fo'i sitaili a tama. I le vaitau o le 1950 ma le 60s, na fa'apuupuu ma fa'apipi'i ogalaau 'au'au a ali'i, ma fa'aata ai le aga'i atu i ofu ta'ele fa'aali.

Mai le fa'ai'uga o le 20th seneturi e o'o mai i le taimi nei, o le fa'aleleia o ofu ta'ele na fa'aalia i le fa'afouina i meafaitino, mamanu, ma sitaili. A tatou mafaufau i le taimi na faia ai ofu aau i ona tulaga sili ona tekinolosi, tatou te vaʻavaʻai i lenei vaitau.
O le fa'aofiina o mea fa'akomepiuta e pei o le nylon ma le spandex i le 1960s ma le 70s na toe fa'afouina ai le mamanu o ofu aau. O mea nei e fa'atagaina mo su'ega ta'ele e sili atu ona fetaui ma fa'agogo, lelei mo ta'ele fa'afiafia ma fa'atauvaga.
O le fa'ai'uga o le seneturi 20 na va'aia ai fo'i le fa'atupula'ia o ofu ta'ele fa'apitoa mo fa'amoemoega eseese. Na amata ona ofuina e tagata aau fa'atauva ni suti tino fa'atekinolosi ua fuafuaina e fa'aitiitia ai le toso ma fa'aleleia le fa'atinoga. O laei faasee na tupu a'e i lana lava vaega, faatasi ai ma le mea fou o pupuu laupapa ma pupuni. Mo tagata tafafao, ua fa'alauteleina filifiliga e aofia ai mea uma mai nai tama'i manoa bikini i tankini sili atu ona tauagafau ma ofu aau.
I tausaga talu ai nei, ua suia le taulaiga i le faʻaauau ma le faʻaogaina i le mamanu o lavalava. O le tele o fa'ailoga o lo'o fa'aogaina nei mea e toe fa'aaogaina ma auala e gaosia ai le si'osi'omaga e fai ai ofu aau. O lo'o iai fo'i le una'iga i le tele o sitaili 'ese'ese ma sitaili e fa'aoga ai ituaiga tino eseese ma tu'uga fa'aleaganu'u.

O anafea la na faia ai ofu aau? E pei ona tatou vaai i ai, e lē tuusaʻo le tali. O le manatu o lavalava faʻapitoa mo le aau ma le taʻele na i ai mo le faitau afe o tausaga, faʻasolosolo faʻatasi ma suiga i sosaiete, aganuu, ma tekinolosi.
Afai tatou te mafaufau i ituaiga masani o ofu aau, e mafai ona tatou suʻesuʻeina lona tupuaga i tua i tagata anamua. Ae peitaʻi, afai tatou te vaʻavaʻai i le taimi na fausia ai ofu taʻele o se vaega maʻoti o lavalava na faʻapitoa mo le aau ma le taʻele, tatou te faasino atu i le 19 seneturi.
O le mea fou o le bikini faʻaonaponei i le 1946 ua faʻailogaina ai se isi faʻailoga taua i le tala faasolopito o le taimi na faia ai ofu taʻele, faʻafouina le matafaga ma luʻitau masani a tagata.
I aso nei, o loʻo faʻaauau pea le faʻaleleia o lavalava, faʻatasi ai ma faʻafouga faifaipea i meafaitino, mamanu, ma faʻagasologa o gaosiga. Mai ofu ta'ele fulufulu o le 19 senituri e o'o atu i ofu ta'ele fa'atauva'a fa'atekinolosi i aso nei, o le tala fa'asolopito o le taimi na fausia ai ofu ta'ele o se molimau i le atamai o le tagata ma lo tatou alofa tumau i vai.
A o tatou tilotilo i le lumanaʻi, e manino lava o le tala i le taimi na faʻavae ai ofu aau e leʻi uma. Faatasi ai ma le alualu i luma i tekinolosi ie, suiga o uiga faʻaagafesootai, ma le faʻalauteleina o le faʻamamafa i le faʻaauau, o ofu aau o taeao atonu e matua ese lava mai mea ua tatou iloa i aso nei. Peitaʻi, o le a avea pea ma vaega o le talafaasolopito umi ma le mataʻina lea na amata i le fesili faigofie: o anafea na faia ai ofu aau?
mea e gaogao!