ކާޓޫންސްގައި ބުރްކާ އާއި ބިކިނީ: ޑިކޯޑިންގ ކަލްޗަރަލް ސިމްބަލްސް އެންޑް ދަ އިމްޕެކްޓް އޮން ގްލޯބަލް ސްވިމިންގ ޓްރެންޑްސް

ކޮންޓެންޓް މެނޫ

● ތަޢާރަފު

● ކާޓޫންތަކުގައި ސަގާފީ ރަމްޒުކުރުން

● އޯއީއެމް ފެކްޓްރީތަކަށް ސްވިމްވޭއާ ޑިޒައިން ސްޓްރެޓެޖީސް

● ކޭސް ސްޓަޑީޒް: ބްރޭންޑްސް ބްރިޖިންގ ދަ ޑިވައިޑް

● ޑިމާންޑް ބައްޓަންކުރުމުގައި މީޑިއާގެ ދައުރު

● ސަގާފީ ނާޒުކު ކަންކަމަށް ޙައްލު ހޯދައިދިނުން

● ކުރިއަށް އޮތް ޓްރެންޑްސް އެންޑް އޮޕޮޗުނިޓީސް

● ގިނައިން ކުރެވޭ ސުވާލުތައް

>> ސުވާލު1: ކާޓޫންތަކުގައި ބުރްކާ އާއި ބިކިނީ ކޮންޓްރެސްޓް ބޭނުންކުރަނީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟

>> ސުވާލު2: އޯއީއެމް ފެކްޓްރީތަކުން ސަގާފީ ނާޒުކުކަންތައްތައް ހައްލުކުރެވޭނީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟

>> ސުވާލު3: ބުރުކާއަކީ އަބަދުވެސް އަނިޔާވެރިކަމުގެ ރަމްޒެއް ހެއްޔެވެ؟

>> ސުވާލު4: ސްވިމިންގ ވޭއާ ޑިމާންޑް ބައްޓަން ކުރަނީ ކޮން ޓްރެންޑްތަކެއް ހެއްޔެވެ؟

>> ސުވާލު5: ކާޓޫންތަކުން ކޮންސިއުމަރ ސުލޫކަށް އަސަރުކުރަނީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟

>> ސުވާލު6: ކާޓޫންތަކުން ސްވިމިންގ ޓްރެންޑްތަކަށް ނުފޫޒު ފޯރުވަނީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟

>> ސުވާލު7: އޯއީއެމް ފެކްޓްރީތަކުން ކަސްޓަމް ޑިޒައިންގެ ކުދި ބެޗްތައް އުފެއްދިދާނެ ހެއްޔެވެ؟

>> ސުވާލު8: ޑައުއަލް ޕާޕަސް ސްވިމިންގ އަށް އެންމެ ރަނގަޅަށް މަސައްކަތް ކުރަނީ ކޮން ފޮތިގަނޑެއް ހެއްޔެވެ؟

● ސައިޓޭޝަންސް:

ތަޢާރަފު

ކާޓޫންތަކުގައި 'ބުރުކާ އާއި ބިކިނީ' ގެ ޑައިކޮޓޮމީ ވެފައިވަނީ ސަގާފީ ފްލެޝްޕޮއިންޓަކަށް ކަމުން، ޙައްދުފަހަނަޅާފައިވާކަމާއި، މިނިވަންކަމާއި، ފިރިހެންވަންތަ އުސޫލުތަކާ ދެމެދު އޮންނަ ޓެންޝަންތައް ހާމަވެގެންދެއެވެ. ސްވިމިންގ ހެދުން އުފައްދާ ފަރާތްތަކަށް މި ބަހުސްތަކުން ހާމަވަނީ ތަފާތު މާކެޓްތަކާ ގުގުމާލާ އެޑެޕްޓެބަލް ޑިޒައިންތަކެއްގެ ބޭނުންތެރިކަމެވެ. މި ލިޔުމުގައި ސަގާފީ ތަހުލީލުތަކާއި ސިނާއަތުގެ ވިސްނުންތައް އިންޓަގްރޭޓްކޮށް، ދުނިޔޭގެ ޑިމާންޑް ފުއްދުމަށް އޯއީއެމް ފެކްޓްރީތަކުން މި ނެރެޓިވްސް ލީވަރ ކުރެވޭނެ ގޮތްތައް ތަހުގީގުކޮށްފައިވެއެވެ.

ކާޓޫންތަކުގައި ސަގާފީ ރަމްޒުކުރުން

1. ޕެޓްރިއާޗަލް ނޯރމްސްގެ މައްޗަށް ސެޓިރިކަލް ކޮމެންޓަރީ

2007 ވަނަ އަހަރު ނެރުނު *އޮޕަސް* ކޮމިކް ސްޓްރިޕް އިން މިސާލު ދައްކަނީ ކާޓޫންތަކުން އަންހެނުންގެ ހެދުން އެޅުމުގެ މައްޗަށް ޖެންޑަރޑް ކޮންޓްރޯލް އަށް ފާޑުކިޔާ ގޮތެވެ. ލޯލާ ގްރެނޯލާ އޭނާގެ ލޯބިވެރިޔާ ބުރުކިނީ އަށް ތާއީދުކޮށް 'ސްޓީމީ ޕޮލްކާ ޑޮޓް ބިކިނީ' ލައިގެން އުޅުމަށް ކުރާ ޑިމާންޑަށް ދެކޮޅު ހަދާއިރު، މި ސްޓްރިޕް އިން ހުޅަނގުގެ ހައިޕަރސެކްޝަލައިޒޭޝަން އާއި މުސްލިމް އަންހެނުންގެ އަނިޔާވެރިކަމާ ބެހޭ ގޮތުން ކުރާ ހީތަކަށް ވެސް ގޮންޖަހައެވެ[1][5]. ހަމައެފަދައިން، ފްރާންސްގެ މަނާކުރުމާ ދެކޮޅަށް ބުރްކިނީ ދިފާއުކުރާ ނަވާކް 2016 ވަނަ އަހަރު ނެރުނު ކާޓޫނުގައި މި މައްސަލަ ފްރޭމްކޮށްފައިވަނީ އަންހެނުންގެ އިޚްތިޔާރުތައް ޑިކްޓޭޓްކުރާ ފިރިހެނުން ގިނަ މުއައްސަސާތަކެއްގެ ގޮތުގައެވެ[1].

2. ޑައުއަލް ޕާސްޕެކްޓިވްސް އޮން ލިބަރޭޝަން

2011 ވަނަ އަހަރު ނިއުޒީލެންޑްގެ ކާޓޫނެއްގައި ބިކިނީ ލައިގެން ހުރި އަންހެނަކާއި ބުރުގާ ލައިގެން ހުރި މީހަކު ޖަކްސްޓޭޕްކޮށްފައިވާއިރު، ކޮންމެ މީހަކުވެސް ކުށްވެރިކޮށްފައިވަނީ އަނެއް މީހާގެ ހެދުން އެޅުމަކީ ފިރިހެންވަންތަ ކޮންޓްރޯލްގެ ރަމްޒު ކަމަށް ބުނެއެވެ[3]. މިއީ ހަގީގީ ދުނިޔޭގެ ބަހުސްތައް ދައްކުވައިދޭ ކަމެކެވެ:

- ބިކިނީ އަކީ ހަށިގަނޑުގެ ޕޮޒިޓިވިޓީ ރަމްޒުކޮށްދޭ އެއްޗެއް ނަމަވެސް ޙަޤީޤަތާއި ޚިލާފު ރީތިކަމުގެ މިންގަނޑުތައް ދަމަހައްޓާތީ ފާޑުކިޔުންތައް ކުރިމަތިވެއެވެ.

- ގިނަ ފަހަރަށް ބުރުގާ ލައިގެން އުޅޭ މީހުން ދީނީ އިދާރާއަށް ނަކަލުކުރި ނަމަވެސް، ގިނަ ފަހަރަށް ބުރުގާއަކީ އޭގެ ޒާތުގައި އަނިޔާވެރި އެއްޗެއްގެ ގޮތުގައި އޮޅުންފިލުވައިދެއެވެ[2].

3. ސަބްވަރސިވް ރެޕްރެޒެންޓޭޝަންސް

ޕާކިސްތާނުގެ ކާޓޫނެއް ކަމަށްވާ *ބުރްކާ އެވޭންޖަރ* އިން ބުރްކާ އަލުން ތަޞައްވުރުކޮށްފައިވަނީ ސުޕަހީރޯ ކޮސްޓިއުމެއްގެ ގޮތުގައި، އޭގެ ލީޑަރަކަށް އަނިޔާވެރިކަމާ ދެކޮޅަށް ހަނގުރާމަކުރުމުގެ ބާރު ލިބިދީ، ޙައްދުފަހަނަޅާފައިވާކަން ދަމަހައްޓައިގެން- ހުޅަނގުގެ ސްޓިރިއޯޓައިޕްތަކާ ސީދާ ކައުންޓަރ ނެރެޓިވް[1].

އޯއީއެމް ފެކްޓްރީތަކަށް ސްވިމްވޭއާ ޑިޒައިން ސްޓްރެޓެޖީސް

1. މާކެޓަށް ޚާއްޞަ އެޑެޕްޓޭޝަންސް

- ހުޅަނގުގެ މާކެޓްތައް: އިންކްލޫސިވް ސައިޒިންގ (އެބަހީ، ހައި ވެއިސްޓްޑް ބޮޓޮމްސް، ޓެންކިނީ ޓޮޕްސް) އާއި ރީސައިކަލް ނައިލޯން ފަދަ ދެމެހެއްޓެނިވި ފޮތިގަނޑުތަކާއެކު ބިކިނީ ވައްތަރުތަކަށް ފޯކަސްކުރުން[2].

- ކޮންޒަރވޭޓިވް ރީޖަންސް: ނޭވާލާ، އަވަހަށް ހިކި ފޮތިގަނޑާއި ކަސްޓަމައިޒް ކުރެވޭ ކަވަރޭޖް (އެބަހީ، ޑިޓޭޗަބަލް ހޫޑްސް، އެޖަސްޓެބަލް ހެމްސް) އާއި އެކު ބުރްކިނީ އިންސްޕަޔަރޑް ޑިޒައިންތައް ހުށަހެޅުން[4].

- ހައިބްރިޑް ޓްރެންޑްސް: ދަތުރުވެރިންނާއި މަލްޓިކަލްޗަރަލް ކޮންސިއުމަރުންނަށް ކެޓަރިންގެ ގޮތުގައި ބިކިނީ އިން މޮޑެސްޓް ސްޓައިލްތަކަށް ބަދަލުވާ ރިވަރސިބަލް ސްވިމްސޫޓްތައް ތަރައްގީކުރުން.

2. އަޚްލާޤީ އުފެއްދުންތެރިކަމުގެ އުސޫލުތައް

ޒިންމާދާރު އޯއީއެމް ޕްރޮވައިޑަރެއްގެ ގޮތުގައި:

- ހަމުގެ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުމަށްޓަކައި އޯއީކޯ-ޓެކްސް® ސެޓްފިކެޓް ލިބިފައިވާ ކުލަތައް ބޭނުންކުރުން.

- ޓެކްސްޓައިލް ކުނި އެންމެ ކުޑަކުރުމަށްޓަކައި ޒީރޯ ވޭސްޓް ކަނޑާ އުކުޅުތައް ތަންފީޒުކުރުން.

- ފެއާ ޓްރޭޑް ސެޓްފިކެޓް ލިބިފައިވާ ފެކްޓްރީތަކާ ޕާޓްނަރޝިޕް ހަދައިގެން އަޚްލާޤީ ލޭބަރ ޕްރެކްޓިސްތައް ކަށަވަރުކޮށްދިނުން[2].

3. ޓެކްނޮލޮޖީ ޑްރައިވަން ކަސްޓަމައިޒޭޝަން

- 3ޑީ ބޮޑީ ސްކޭނިން: ކްލައިންޓުންނަށް ތަފާތު ހަށިގަނޑުގެ ވައްތަރުތަކަށް ޚާއްޞަކޮށްގެން ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ މޮޑެސްޓް ސްވިމިންގ ވޭއާ ތައްޔާރުކުރެވޭނެއެވެ.

- މޮޑިއުލަރ ޑިޒައިން ސޮފްޓްވެއަރ: އުފެއްދުމުގެ ކުރިން ބްރޭންޑްތަކަށް ޑިޖިޓަލްކޮށް ކޮމްޕޯނެންޓްތައް (އެބަހީ، އަތްތިލަ، ލެގިންސް) މިކްސް-އެންޑް-މެޗް ކުރުމުގެ ފުރުސަތު ދިނުން.

ކޭސް ސްޓަޑީޒް: ބްރޭންޑްސް ބްރިޖިންގ ދަ ޑިވައިޑް

ބްރޭންޑް	އިނޮވޭޝަން	ޓާގެޓް މާކެޓް
ނައިކް ޕްރޯ ހިޖާބެވެ	އެތުލީޓުންނަށް ތެތްކަން ނައްތާލާ ހިޖާބުތަކެވެ	މުސްލިމް އެތުލީޓުންނެވެ
ޑޮލްސޭ އެންޑް ގައްބާނާ އެވެ	ލަކްސް ލޭސް ބުރްކިނީސް އެވެ	ހައި އެންޑް މޮޑެސްޓް ފެޝަން އެވެ
ސްޕީޑޯ އަލްޓްރާ އެވެ	ޔޫވީ ޕްރޮޓެކްޓިވް ފުލް ބޮޑީ ސޫޓްތަކެވެ	ކޮންޒަވޭޓިވް މާކެޓްތަކެވެ

ޑިމާންޑް ބައްޓަންކުރުމުގައި މީޑިއާގެ ދައުރު

1. ސަގާފީ ބެރޯމީޓަރެއްގެ ގޮތުގައި ކާޓޫންތައް

ގިނަ ފަހަރަށް މެއިންސްޓްރީމް މީޑިއާ އިން 'ބުރްކާ އާއި ބިކިނީ' ގެ ބަހުސް ސިމްޕްލިސްޓިކް ބައިނަރީސް އަށް ކުޑަކޮށް ނަމަވެސް ބްލޮގްތަކާއި އިންޑީ ކާޓޫން ފަދަ އަލްޓަނޭޓިވް ޕްލެޓްފޯމްތަކުން ނިއުއަންސްޑް ޓޭކްސް ލިބެ އެވެ. މިސާލަކަށް ފެމިނިސްޓް ބްލޮގްތަކުން ފިރިހެނުންގެ ނަޒަރުން ސަލާމަތްވުމަށް ބޭނުންކުރާ ވަސީލަތެއްގެ ގޮތުގައި ބުރްކިނީ ޗެމްޕިއަން ކުރާއިރު، ސެޓިރިކަލް ސްޓްރިޕްތަކުން ދެ ހައްދުފަހަނަޅާފައިވާ ކަންކަމަށް ވެސް ފާޑުކިޔައެވެ[1][5].

2. ވައިރަލް މޮމެންޓްސް އަދި މާކެޓް ޝިފްޓްސް

ފްރާންސްގެ 2016 ވަނަ އަހަރު ބުރުކިނީ މަނާކުރުމުން ދުނިޔޭގެ ވިޔަފާރި %200 އިތުރުވެ، މުސްލިމުން ނޫން ގަންނަ މީހުން (އެބަހީ، ހަމުގެ ކެންސަރުން ސަލާމަތްވި މީހުން) އާ ކަސްޓަމަރުންގެ %40 ހިމެނެއެވެ[4]. އޯއީއެމް ފެކްޓްރީތަކުން މިފަދަ ޑިމާންޑް ސްޕައިކްތައް ލަފާކުރަން ޖެހެނީ އެޖައިލް ޕްރޮޑަކްޝަން ސްކޭލިން މެދުވެރިކޮށެވެ.

ސަގާފީ ނާޒުކު ކަންކަމަށް ޙައްލު ހޯދައިދިނުން

1. ރީޖަނަލް ކޮމްޕްލައިންސް

- އީޔޫ މާކެޓްތައް: ގާނޫނީ މިންގަނޑުތަކަށް ފެތޭ 'ސްޕޯޓްސްވޭއާ އިންސްޕަޔަރޑް' ބަދަލުތައް ހުށަހަޅައިގެން ފްރާންސްގެ ވަކި މުނިސިޕަލްޓީތަކުގައި މަނާކުރުންތަކަށް ތަބާވުން.

- މެދުއިރުމަތި/އުތުރު އެފްރިކާ: ސަގާފީ އެމްބްރޮއިޑަރީ ނުވަތަ އަބަޔާ އިންސްޕަޔަރޑް ސިލްހައުޓްތައް ހިމަނައިގެން ލޯކަލް ޑިޒައިނަރުންނާ ގުޅިގެން މަސައްކަތްކުރުން.

2. އިންކްލޫސިވް މާކެޓިންގ

- ކެމްޕޭންތަކުގައި ތަފާތު މޮޑެލްތައް ފެނިގެންދާއިރު، އޭގެ ތެރޭގައި ހިޖާބީ އެތުލީޓުންނާއި ޕްލަސް ސައިޒް ބިކިނީ ލައިގެން އުޅޭ މީހުން ހިމެނެ އެވެ.

- މޮޑެސްޓް ސްވިމިންގ ވޭއާ އެކްޒޮޓިސައިޒް ކުރުމުން ދުރުހެލިވުން؛ އޭގެ ބަދަލުގައި ފަންކްޝަނަލް ޗޮއިސްއެއްގެ ގޮތުގައި ނޯމަލައިޒް ކުރާށެވެ.

ކުރިއަށް އޮތް ޓްރެންޑްސް އެންޑް އޮޕޮޗުނިޓީސް

1. ސްމާޓް ފެބްރިކްސް

- ހައްދުފަހަނަޅާފައިވާ މޫސުމަށް ޓެމްޕަރޭޗަރ ރެގިއުލޭޓް ކުރާ ޓެކްސްޓައިލްސް އާއި އެކު ބުރްކިނީ/ބިކިނީ ހައިބްރިޑްސް ތަރައްޤީކުރުން.

- ޕްރައިވެސީއަށް ސަމާލުކަންދޭ ކޮންސިއުމަރުންނަށް އާރުއެފްއައިޑީ ބްލޮކްކުރާ ތަކެތި އިންޓަގްރޭޓްކުރުން.

2. އޭއައި ޑްރައިވަން ޑިޒައިން

ސަރަހައްދީ ސަރޗް ޓްރެންޑްސް (އެބަހީ، 'ބުރްކިނީ ކާޓޫން' ސްޕައިކްސް) ތަޙުލީލުކޮށް ސްޓައިލް ޕްރެފެރެންސް ލަފާކުރުމަށް މެޝިން ލާރނިންގ ބޭނުންކުރުން.

ގިނައިން ކުރެވޭ ސުވާލުތައް

ސުވާލު1: ކާޓޫންތަކުގައި ބުރްކާ އާއި ބިކިނީ ކޮންޓްރެސްޓް ބޭނުންކުރަނީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟

ޖ1: އަންހެނުންގެ ހަށިގަނޑުގެ މައްޗަށް ޕެޓްރިއާޗަލް ކޮންޓްރޯލަށް ފާޑުކިޔުން، ހައިޕަރސެކްޝަލައިޒޭޝަން މެދުވެރިކޮށް ވިޔަސް ނުވަތަ ތަންފީޒުކޮށްގެން ވިޔަސް ޙައްދުފަހަނަޅައިދިއުމުން ވިޔަސް[1][5][7].

ސުވާލު2: އޯއީއެމް ފެކްޓްރީތަކުން ސަގާފީ ނާޒުކުކަންތައްތައް ހައްލުކުރެވޭނީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟

ޖ2: ތަފާތު މާކެޓްތަކަށް ޚިދުމަތް ދިނުމަށްޓަކައި ކަސްޓަމައިޒް ކުރެވޭ ޑިޒައިންތައް ހުށަހެޅުން- މިސާލަކަށް ރިވަރސިބަލް ސްވިމްސޫޓް ނުވަތަ މޮޑިއުލާ ކަވަރޭޖް އޮޕްޝަންސް.

ސުވާލު3: ބުރުކާއަކީ އަބަދުވެސް އަނިޔާވެރިކަމުގެ ރަމްޒެއް ހެއްޔެވެ؟

ޖ3: ނޫން، ގިނަ އަންހެނުން އެކަން ޚިޔާރުކުރަނީ ދީނީ ވަފާތެރިކަމަށް ނުވަތަ އަމިއްލަ އަރާމު ކަމަކަށް ނަމަވެސް، މަޖުބޫރުކޮށްގެން ބޭނުންކުރުމަކީ އަދިވެސް ކަންބޮޑުވުމެކެވެ[3][7].

ސުވާލު4: ސްވިމިންގ ވޭއާ ޑިމާންޑް ބައްޓަން ކުރަނީ ކޮން ޓްރެންޑްތަކެއް ހެއްޔެވެ؟

ޖ4: ދެމެހެއްޓެނިވި، އިންކްލޫސިވިޓީ، އަދި އެޑެޕްޓިވް ޑިޒައިންސް (އެބަހީ، ޔޫވީ ޕްރޮޓެކްޓިވް ފޭބްރިކްސް، މެޓަރނިޓީ ފްރެންޑްލީ ކަޓްސް) .

ސުވާލު5: ކާޓޫންތަކުން ކޮންސިއުމަރ ސުލޫކަށް އަސަރުކުރަނީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟

ޖ5: މީޑިއާ ތަމްސީލުތަކުން ތަޞައްވުރުތައް ބައްޓަންކުރެއެވެ؛ ޕްރޮގްރެސިވް ވެލިއުތަކާ އެއްގޮތްވާ ބްރޭންޑްތަކަށް (އެބަހީ، ހަށިގަނޑުގެ ތަފާތުކަން) ވަފާތެރިކަން ލިބެއެވެ.

ސުވާލު6: ކާޓޫންތަކުން ސްވިމިންގ ޓްރެންޑްތަކަށް ނުފޫޒު ފޯރުވަނީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟

ޖ6: *އޮޕަސް* ފަދަ ވައިރަލް ކޮމިކްސް އިން އާންމުންގެ ތަސައްވުރު ބައްޓަންކޮށް، ބްރޭންޑްތަކަށް ސަގާފީ ބަހުސްތަކަށް އިންކްލޫސިވް ޑިޒައިންތަކުގެ ތެރެއިން މުއާމަލާތް ކުރުމަށް ބާރުއަޅައެވެ[1][5].

ސުވާލު7: އޯއީއެމް ފެކްޓްރީތަކުން ކަސްޓަމް ޑިޒައިންގެ ކުދި ބެޗްތައް އުފެއްދިދާނެ ހެއްޔެވެ؟

ޖ7: އާދެ، މޮޑިއުލާ ޕްރޮޑަކްޝަން ސިސްޓަމްތަކުގެ ސަބަބުން ޚަރަދު ކުޑަ ކުދި ދުވުންތަކެއް ކުރެވޭނެ- ބުރްކިނީ-ބިކިނީ ފިއުޝަން ސްޓައިލްތައް ޓެސްޓް ކުރުމަށް އެންމެ ރަނގަޅެވެ.

ސުވާލު8: ޑައުއަލް ޕާޕަސް ސްވިމިންގ އަށް އެންމެ ރަނގަޅަށް މަސައްކަތް ކުރަނީ ކޮން ފޮތިގަނޑެއް ހެއްޔެވެ؟

ޖ8: ކްލޮރިން ރެސިސްޓެންޓް ޕޮލިއެސްޓަރ-ސްޕެންޑެކްސް ބްލެންޑްސް އިން ބިކިނީ އާއި ބާކިނީ އަށް ވެސް ދިގުދެމިގެންދާނެ އެވެ.

ސައިޓޭޝަންސް:

[1] https://escholarship.org/content/qt9d0860x7/qt9d0860x7.pdf?t=lnqx4d

[2] https://www.abelyfashion.com/burka-vs-bikini-decoding-freedom-modesty-and-choice-in-swimwear.html

[3] https://www.open.edu/openlearn/history-the-arts/veiling/ކޮންޓެންޓް-ސެކްޝަން-2.1

[4] https://mv.wikipedia.org/wiki/ބުރުކިނީ

[5] https://escholarship.org/content/qt9d0860x7/qt9d0860x7_noSplash_cc49a793f790e331f7611f417e551832.pdf?t=lnqx4d

[6] https://www.reddit.com/r/Feminism/comments/b8jke5/މި_ކާޓޫން_ޕޯސްޓްކޮށްފައިވަނީ_ބަލައިގަންނަން_ކުރި_މަސައްކަތެއްގެ ގޮތުގައެވެ/

[7] https://www.cartoonstock.com/directory/b/burqa.asp ގެ ނަމުގައި ލިޔެފައިވާ ލިޔުމެކެވެ

[8] https://www.cram.com/essay/ބުރުކާ-އަދި-ބިކިނީ-އެނަލިސިސް/FKG77ZSYHBWQ

[9] https://thesocietypages.org/socimages/2012/02/22/މިނިވަންކަމުގެ-މާނަތައް-ސުވާލުކުރުން/

[10] https://www.cartoonstock.com/directory/s/swimsuit_controversy.asp

[11] https://archive.blogs.harvard.edu/reneemotley/2014/05/07/އަނިޔާ-ނުވަތަ-މިނިވަންކަން/

[12] https://www.open.edu/openlearn/history-the-arts/veiling/content-section-4/?printable=1

[13] https://www.iamhiphopmagazine.com/hijab-vs-bikini-ސަގާފަތްތައް-ވިސްނުން/

[14] https://www.cartoonstock.com/directory/b/burqa_controversy.asp

[15] https://forward.com/life/150090/ކީއްވެ-އަހަރެން-ކަވަރ-އަޕް/

[16] https://istizada.com/މުސްލިމް-ވެއިލް-އަދި-ހިޖާބު-ޓައިޕްސް-އަ-ފުރިހަމަ ގައިޑެއް/

[17] https://natlib.govt.nz/records/22728118 ގައި ޑރ

[18] https://www.democraticundground.com/10026022609 ގައި ޑރ